Als ik tijdens de zanglessen zeg dat er vitaliteit nodig is om te zingen, is deze aanwijzing vaak zonder verdere uitleg helder. Het noemen heeft een uitwerking op de leerling. Zonder iets te dóen, een ingrijpen in de houding, verandert er iets in de presentie. Wat wordt er dan aangesproken?
Nu ik erover schrijf wil ik onder woorden brengen wat vitaliteit eigenlijk is. Hoe ervaar ik het zelf? Wat zegt de literatuur? Na enig zoeken, bladerend in de muziekboeken en de zangmethodes waar mijn kast vol mee staat, lees ik dat levenskracht de letterlijke betekenis is. Levenskracht en levenslust die je in je fysieke- en mentale gesteldheid ervaart. Emotionele stabiliteit en energie hangen daarmee samen. Lichamelijke gezondheid is er een onderdeel van.
Als je vitaal bent ben je fit, energiek en in balans. Je hebt ergens zin in en kunt realistisch op de zaken ingaan. Er is ruimte voor een frisse, heldere blik op de dingen die je moet of kunt doen. Er is zelfstandigheid, autonomie en zelfzorg, wat vaak samengaat met ritme, rust en regelmaat. Tegenslagen kunnen op ’een gezonde manier‘ verwerkt worden. Dat schept ruimte voor een proces, een open-up naar ontwikkeling, groei, heldere doelen, motivatie en muzikale nieuwsgierigheid.
Vitaal fysiek blijf je in beweging waardoor innerlijke kracht en lichamelijk herstelvermogen groeit. Zelfvertrouwen en het vermogen om spanning te reguleren valt onder mentale vitaliteit. Op sociaal-emotioneel gebied is er creativiteit en inzicht in de behoefte om samen te werken, en in verbinding te zijn met de omgeving en met de ander. Zingeving is het spirituele aspect.
Zangzin!
Van samenzingen is al lang bekend dat zangers verbinding ervaren; er is vreugde in- en na de repetitie door de ontmoeting met de musicerende ander. In het lijf en in het hoofd gebeurt er iets. Klank ordent het lichaam en er komt opwaartse energie vrij. Zangers komen vanzelfsprekend op adem. Het zenuwstelsel kalmeert, en er ontstaat stilte in het instrument. Met als positief gevolg: prestatie is niet langer het doel maar juist het resultaat van de samenwerking, het samenspelen, de harmonie en het luisteren.
Stem hebben en stem zijn. Luisterend en aansprekend. We zijn als stem vitaal, levenslustig als we zin hebben ons uit te drukken. In de zanglessen die ik geef doen we dat met vrije klanken, in een lied, in een verhaal of met poëzie vanuit De Stilte van onze Stem. Weinig vitale energie maakt de stem mat en levenloos. Van mijn leerlingen krijg ik vaak terug dat ze de zanglessen als vitaliserend ervaren. Ze gaan dan ‘opgeruimd’ en levenslustig weer naar buiten.
Een van mijn leerlingen riep eens bij binnenkomst: ‘Ik heb geen muziek voorbereid hoor, ik kom alleen energie halen’. Waarop de les zich vulde met wat op dat moment voor de leerling nodig was, resulterend in vitaal, vrij zingen en geanimeerd spelen met muziek.
Zingen is leven!
#nieuwsgierig
Wat is voor jou van vitaal belang in het musiceren?
Afbeelding: Jump, Audrey Hepburn, 1955
Fotograaf: Philippe Halsman (1906-1979)
Jumpbook, Originally édition, 1959, published in 1986