Een multidisciplinaire voorstelling, dat is de highlight waar ik op dit moment in ondergedompeld ben. Instrumentale muziek, dans, zang, beeldende kunst en design komen samen in La Mer, geïnitieerd door choreograaf Nanine Linning en het Rotterdamse Balletgezelschap Scapino.
In de voorstelling geven de dansers uitdrukking aan de kracht en kwetsbaarheid van de zee om onze houding ten opzichte van de oceaan voelbaar te maken; dat we als mens van het water afhankelijk zijn, maar dat we het ook vergiftigen. Ze wisselen schokkende- met vloeiende bewegingen af.
De licht-getinte kostuums geven uitdrukking aan het menselijke, vloeibare. De donkere kleuren vertegenwoordigen de dreiging en het gevaar. Met videokunst duiken we de diepe onderwaterwereld in. 
Aan het slot van de voorstelling is er toch ook hoop, verbeeld naar het het schilderij van Botticelli De geboorte van Venus, die volgens de legende uit zeeschuim wordt geboren.
Een aardig detail om te noemen is dat de kostuums gebaseerd zijn op de Japanse Kimono. De Kimono is traditioneel opgebouwd uit rechthoekige stukken stof. In de voorstelling vormt deze stof zich organisch naar het lichaam van degene die het kostuum draagt, en zich erin beweegt.
De uit de Griekse Mythologie afkomstige verhalen La Mer en Sirenes, zijn getoonzet door Claude Debussy. Hij wilde de zee niet letterlijk verbeelden maar haar sfeer, beweging en kracht vangen, en liet zich ondermeer inspireren het schilderij Nocturnes van Whistler.
En toevallig déze zomer stond ik in het Londense Tate Britain voor precies dát schilderij. Nocturne: Blue and Silver – Chelsea , James McNeill Whistler, 1871

Debussy gebruikte de stemmen van het vrouwenkoor, de Sirenes, als onderdeel van de orkestklank, als een toegevoegde instrumentale kleur. Nu we tussen de dansers en met microfoons op het podium staan vraagt het extra focus om dat muzikaal te realiseren.
Onze zang is verleidelijk, we zijn op jacht, hebzuchtig. Wie erop ingaat komt niet meer thuis maar vindt de ondergang.
Tussen de delen van Debussy’s muziek klinkt de cinematografische muziek van Yannis Kyriakides, gebaseerd op recente hydrofoonopnames uit de diepste delen van de oceaan. Opnames die het leven en het geluid uit die diepte onthullen.
Een laatste bijzonderheid is de samenwerking met de veelzijdige Barbara Hannigan, dirigent en sopraan. In deze productie zingt, speelt, dirigeert en danst ze. Daarbij is ze voor ons, vrouwenkoor, ook een inspirerende coach!
Voorstellingen met live muziek in het Nieuwe Luxor Theater Rotterdam:
Donderdag 8 oktober 2026 try-out
Vrijdag 9 oktober 2026 premiere
Zaterdag 10 en zondag 11 oktober 2026 voorstelling
Vanaf 16 oktober 2026 tot en met april 2027 tournee met bandopname.
Concept, regie en choreografie| Nanine Linning
Dans | Scapino Rotterdam
Dirigent, sopraan, dans | Barbara Hannigan
Orkest | Rotterdams Philharmonisch Orkest
Koor | Vrouwenkoor Laurens Vocaal
Kostuums | Yuima Nakazato
Videokunst en Scenografie | Heleen Blanken
Muziek | Claude Debussy – La mer en Nocturnes III: Sirenes, Yannis Kyriakides – Surf and Abyssal.
Afbeelding | Zeemeerminnengroep in het Ballet comique de la Royne (1582)
Foto | Laurens Vocaal Vrouwenkoor
Afbeelding | De Geboorte van Venus, Sandro Botticelli (ca. 1484–1486), Uffizi-galerij Florence, Italië.

Als je vitaal bent ben je fit, energiek en in balans. Je hebt ergens zin in en kunt realistisch op de zaken ingaan. Er is ruimte voor een frisse, heldere blik op de dingen die je moet of kunt doen. Er is zelfstandigheid, autonomie en zelfzorg, wat vaak samengaat met ritme, rust en regelmaat. Tegenslagen kunnen op ’een gezonde manier‘ verwerkt worden. Dat schept ruimte voor een proces, een open-up naar ontwikkeling, groei, heldere doelen, motivatie en muzikale nieuwsgierigheid.
Het resultaat van deze masterclass presenteerden we aan het publiek met muziek van Rachmaninov, Pärt en twee volksliederen uit Kiev en Wit-Rusland. We gaven het publiek daarmee een inkijkje in de gegeven masterclass. Zo lieten we het publiek niet alleen de kneepjes van het vak horen, maar ze ook zelf ervaren met het gezamenlijk zingen van een canon. Koor en publiek van alle leeftijden stonden op zeker moment dansend te zingen zoals we dat ‘s morgens ook hadden gedaan!
Omdat leerlingen vaak naar de les komen met vragen over adem en ademsteun, ben ik dit najaar gestart met een Basiscursus Adem en Muziek. Drie ochtenden nam ik een groep zangers mee in verschillende fysieke oefeningen, die hen hielpen de adem als vanzelfsprekend te ervaren. Daardoor kwam er ruimte voor een vrije klank. Ze ervoeren een hele nieuwe manier van omgaan met hun instrument, met adem, en met muziek. Mooi om steeds de glimlach op hun gezicht te zien als ik vertel dat lucht gratis is, en ons lichaam, ons instrument, zelf ademt. De cursus was een groot succes, en krijgt zeker een vervolg!
In de passietijd organiseerde ik een zangochtend met koralen uit Bachs Johannes- en Matthäuspassion. Daar werd zo enthousiast op ingeschreven dat ik voor 29 november 2025 een ochtend Kerstmuziek Zingen op het rooster heb gezet. Opnieuw meldde zich een grote groep zangers aan: een mooie meerstemmige start van de adventstijd.
Leren kan gekoppeld zijn aan een doel dat iemand wil bereiken. Vrijer willen zingen, een briljantere klank ontwikkelen, gemakkelijker in de hoogte de stem gebruiken, meer zelfvertrouwen krijgen of leren omgaan met zenuwen bij een optreden zijn vragen of doelen waarmee leerlingen de zangles binnenstappen.